Sau khi tung ra văn bản về vai trò của Ethereum Foundation, CT (crypto twitter) bắt đầu dậy sóng lên cãi nhau về văn bản này. Đủ loại ý kiến trái chiều nhưng căn bản xung quanh 2 ý chính:
- Nhóm 1 thì muốn Ethereum Foundation phải làm nhiều hơn, phải liên hệ với nhiều doanh nghiệp tài chính truyền thống, phải hỗ trợ ứng dụng Ethereum nhiều hơn nữa, phải phát tiền tài trợ nhiều hơn, phải lựa chọn con đường thực dụng hơn,
- Nhóm 2 thì cực kỳ ủng hộ văn bản trên, muốn Ethereum Foundation phải trở nên hard core cypherpunk, phải đảm bảo Ethereum luôn trung lập, giữ vững những giá trị CROPS Censorship Resistance (phòng tránh kiểm duyệt), Open Source (mã nguồn mở) and Free as in Freedom (tự do), Privacy (riêng tư), Security (bảo mật), và thực hiện chủ trương Subtraction (loại trừ bản thân và bàn giao lại cho hệ sinh thái).
Ý kiến của tớ thì thế này, những yêu cầu của Nhóm 1 thì hiện tại Ethereum Foundation đã có những đội ngũ thực hiện việc này. Tuy vai trò của họ thường chỉ là hỗ trợ thay vì trực tiếp làm. Đây là điểm khác biệt với các Foundation của các chain khác. Căn bản vì những Foundation khác có cực kỳ nhiều quyền lực và có ngân sách khủng (thường là cầm rất nhiều token của chain đó). Ethereum Foundation thực sự không có ngân sách lớn như vậy (xem trích dẫn 1), nên không thể tung tiền tài trợ, phát grant, hay trả tiền cho sử dụng như những Foundation của các chain khác. Phần lớn ngân sách của Ethereum Foundation đi vào nghiên cứu những công nghệ mới phục vụ cho mạng lưới Ethereum. Không những thế, vì Ethereum Foundation còn rất minh bạch trong chi tiêu, nên thành ra hay ăn chửi suốt ngày từ mấy đứa rảnh chỉ biết nói nhiều. Trong khi các Foundation chả ai biết họ xả token khi nào, thông qua cơ chế nào, cho mục đích gì. Ngay cả trong việc tương tác với doanh nghiệp tài chính truyền thống, tớ thấy Ethereum Foundation đã làm ổn thoả trách nhiệm, đội ngũ Enterprise Acceleration tập trung vào định hướng, nhưng phần phục vụ chính thuộc về các đội Layer 2, cung cấp giải pháp công nghệ trực tiếp cho doanh nghiệp khách hàng. Tớ không nghĩ Ethereum Foundation cần phải làm hơn thế nữa, căn bản vì có rất nhiều doanh nghiệp tài chính truyền thống, ở nhiều nước khác nhau, sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau, không thể làm xuể được.
Tớ cực kỳ ủng hộ nhóm 2. Tớ nghĩ giá trị của blockchain nằm ở cái bản chất cypherpunk của nó. Ethereum không bao giờ được hi sinh cốt lõi cypherpunk này để chạy theo mấy cái chain lởm khác. Mấy chain lởm khác còn phải chi không biết bao nhiêu tiền để dự án xây dựng trên đó, block space rẻ hoặc miễn phí còn không có ai xài (chứng tỏ độ vô dụng của mấy chain đó), hoặc lâu lâu chain lại dừng vì lý do kỹ thuật. Tớ còn thích cả 2 cái lý tưởng trung lập và Subtraction của Ethreum Foundation. Trung lập nên không có khái niệm ưu tiên, nếu mà có ưu tiên thì mấy thị trường với lượng thanh khoản lớn sẽ được tập trung hết mình vào đó như US, UK, Singapore, Liên minh Châu Âu, phớt lờ những thị trường nhỏ hơn như Việt Nam. Kết hợp với Subtraction, Ethereum Foundation sẽ để cho những thành viên trong hệ sinh thái đóng vai trò dẫn đầu. Ví dụ hiện tại tớ xây dựng nội dung mạng xã hội nói về Ethereum, tớ tham gia các hoạt động của IFC để đóng góp xây dựng khung pháp lý cho builder trên Ethereum/Layer 2; tớ không có một sự hỗ trợ tài chính nào từ Ethereum Foundation hết, họ chỉ giúp tớ với tư liệu và kết nối tớ tới những bên đang làm rất tốt để tớ học hỏi. Tớ đóng góp vì tớ hâm mộ và có nhu cầu xây dựng sản phẩm trên Ethereum. Và ai cũng có thể đóng góp mà không cần phải xin phép Ethereum Foundation. Và ai cũng có thể tự do sử dụng Ethereum cho mục đích của họ. Và đó là tại sao hệ sinh thái Ethereum vững mạnh.
Tớ có một suy nghĩ liên quan đến crypto mass adoption mà có lẽ rất khác với mọi người, trái ngược với toàn bộ viễn cảnh màu hồng vẽ ra bởi các KOL. Nhưng tớ sẽ để dành cho một bài viết tiếp theo.