Sau những cuộc trao đổi trong bình luận và qua tin nhắn, tớ muốn viết một bài nói về cảm nghĩ hiện tại về Trung Tâm Tài Chính Việt Nam tại TPHCM cùng với một số góp ý về mặt chính sách. Như xưa đến giờ thì tớ đều mong thảo luận mở, hạn chế trong phòng kín, minh bạch đến cho mọi người.
Hiện tại Trung Tâm Tài Chính tại TPHCM vẫn đang trong quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để có thể chính thức triển khai các hoạt động. Nên mình cũng hiểu là mọi quy trình có thể sẽ rất linh động để đón tiếp những cơ hội sắp tới. Vì thế mình sẽ chia sẻ về trải nghiệm bản thân là người đã từng tham gia trực tiếp viết 2 bộ hồ sơ đề án liên quan đến thanh toán và tài sản mã hoá ở ADGM Abu Dhabi UAE và MAS Singapore cho một công ty Fintech quốc tế.
Thứ nhất, mình nghĩ điều quan trọng nhất là có bộ quy trình xử lý đề án/đề xuất dễ hiểu nhất có thể cùng với các văn bản hướng dẫn liên quan; chưa liên quan đến tính hợp lý của khung pháp lý nhé. Tớ chưa nắm bắt được là nhu cầu nộp đề xuất hiện tại thế nào nhưng hồi trước trải nghiệm của tớ tại ADGM và MAS đều rất chậm. Theo như tớ được biết thì cả 2 trung tâm tài chính đó đều có số lượng hồ sơ rất lớn mà số lượng nhân sự có hạn nên thành ra thời gian chờ rất lâu, và không rõ trạng thái hồ sơ thế nào. Đặc biệt khi hồ sơ nhận được phản hồi nhưng cần sửa đổi và điều chỉnh. Giai đoạn nộp hồ sơ của tớ còn là trong thời điểm covid nữa nên có một yếu tố khách quan. Startup khó mà ngồi chờ cả năm để xin phép. Tớ nghĩ với VIFC thì trong thời gian đầu sẽ có nhiều bỡ ngỡ, ngay cả khi có sự chuẩn bị trước đầy đủ. Vì thế, nên có sự linh động trong thời gian này để đáp ứng nhu cầu.
Thứ hai, mình vẫn đang suy nghĩ về việc các doanh nghiệp đăng ký tại VIFC sẽ tập trung vào phục vụ tệp người dùng nước ngoài. Mình nghĩ là nếu các startup có nội tại tốt, có khả năng đưa người dùng nước ngoài vào sản phẩm của mình, thì có khả năng cao là họ sẽ xuất ngoại luôn, thúc đẩy việc chảy máu chất xám. Thị trường vốn quốc tế rất hấp dẫn, nhiều quỹ đầu tư có kinh nghiệm vận hành chung với startup. Có những thị trường pháp lý cũng rất "thực dụng", tạo ra lợi thế cạnh tranh cho startup để chinh phục thị phần. Hi vọng, khung pháp lý tại VIFC sẽ không ép startup vào thế khó một cách vô lý, mất đi khả năng cạnh tranh toàn cầu. Mình thường nghiêng về phương án quản lý dựa trên kết quả nhiều hơn là phương án quản lý dựa vào luật cho ngành tài sản mã hoá. Do tốc độ phát triển công nghệ ngành này rất nhanh để khung pháp lý bắt kịp, nên chúng ta nhắm vào cái kết quả mong muốn như bảo vệ người dùng thay vì quy định phải làm gì. Ngay cả việc định đanh khách hàng (KYC) bây giờ trong ngành tài sản mã đã có tiền lệ sử dụng ZK để KYC người dùng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư, tránh những vụ tấn công bởi tin tặc làm lộ thông tin.
Thứ ba, tớ nghĩ không nên có suy nghĩ là startup/ý tưởng nhỏ quá, không đáng để quan tâm tới nên phải dàn qua một bên (hồ sơ bị ngâm), tập trung vào những cơ hội tỷ đô. Đúng là nếu đứng trong vai trò Ban Điều Hành thì để đạt được kết quả tốt cho Trung Tâm Tài Chính thì phải nhắm vào những cơ hội lớn. Nhưng nếu vậy thì startup căn bản bị bỏ rơi nếu đề xuất không được xử lý trong thời gian hợp lý. Mà startup họ cũng sẽ vào thế khó giữa người dùng, nhà đầu tư và chính bản thân họ. Người dùng không biết số phận startup sao, nhà đầu tư thấy vướng pháp lý thì chậm đầu tư rót vốn, và chính startup cũng không biết phải làm gì trong thời gian chờ đợi. Các startup giờ cũng rất thực dụng, họ sẽ tìm một số cái ngách nhỏ để phát triển rồi mới nương theo thị trường để đón đầu sự thay đổi thị hiếu. Quan trọng hơn nữa là phải nhanh chóng thử nghiệm thị trường để còn thích ứng chứ ngân quỹ hạn hẹp không thể ngồi mơ mộng viễn cảnh to bự được.
Tớ góp ý thế thôi chứ mình cũng biết áp lực vận hành Trung Tâm Tài Chính như thế nào. Rất mong có thêm nhiều thông tin trong thời gian sắp tới. Anh em nào thích thảo luận thì cứ thoải mái nhé.