Tiếp tục một Excutive nữa của Ethereum Foundation thông báo rời đi (trích dẫn 1) là Hsiao-Wei Wang, trước thông báo đóng vai trò co-executive, quản lý phần nghiên cứu giao thức. Tớ nghĩ sắp tới vẫn sẽ có thêm nhân sự rời đi vì nhiều lý do. Ethereum Foundation vẫn tiếp tục đi theo con đường “subtraction”, phân bổ quyền lực và trách nhiệm đến cho những tổ chức bên ngoài vận hành bởi cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn một câu hỏi rất lớn xoay quanh vấn đề là giao thức sẽ lấy ngân sách từ đâu để tiếp tục phát triển giao thức, đặc biệt để đảm bảo Ethereum sẽ đạt được các cột mốc kỹ thuật để chống mối nguy của máy tính lượng tử. Bản thảo hành trình chuyển giao đang được tranh luận và thống nhất, bạn có thể tham khảo trên trang web Post Quantum Ethereum (trích dẫn 2).
Hiện tại, Ethereum Foundation là đơn vị tài trợ ngân sách lớn nhất, trực tiếp tuyển dụng và duy trì quỹ lương cho hàng trăm chuyên gia nghiên cứu, lập trình viên, và các nhân sự phụ trợ hạ tầng khác; chung với nhiều khoản tài trợ ngoài tới các nhóm độc lập nghiên cứu phát triển giải pháp. Tiếp theo là Protocol Guild, một tổ chức độc lập quản lý và phân bổ ngân sách thu được từ nhiều nguồn quyên góp từ các dự án/giao thức trên Ethereum (thông qua chương trình The 1% Pledge). Ngoài ra, nhiều core dev cũng đang làm và nhận lương từ các đội ngũ phát triển client (Nethermind, Erigon, Paradigm, Offchain Labs, Consensys, v.v…).
Gần đây, Trent Van Epps, người điều phối cho Protocol Guild đang đề xuất một giải pháp là Ethereum áp dụng một cơ chế trích một khoản nhỏ trong phần thưởng khối của validator vào ngân sách cho core dev (giống ZCash). Đề xuất này nhiều ý kiến trái chiều và vấp phải sự phản đối của nhiều Eth maxi, trong đó có mình. Tớ đồng ý là có thể có một cơ chế trích khoản phần thưởng nhưng chỉ dừng ở một cấu hình trong phần mềm client, cho phép điều chỉnh phần trăm phần thưởng gửi tới một địa chỉ onchain bất kỳ mà validator đó lựa chọn, không được ép buộc. Tớ không đồng ý khi giao thức trung lập mà có một khoản “thuế” mặc định, chuyển tới cho core dev, ngay cả khi có quy định về phương án quản lý số “thuế” thu được này. Phương án dạng này chắc chắn sẽ tạo điều kiện để số phần trăm “thuế” đó lớn dần, và tích tụ quyền lực vào tay của một nhóm người. Tớ nghĩ nên tiếp cận vấn đề này xoay quanh 2 trục:
- Một là phải tăng số lượng core dev nhiều lên, đa dạng nguồn cung để tránh rủi ro con người
- Hai là có nhiều phương án giúp core dev có thể tụ tập thành doanh nghiệp thương mại, tạo nguồn doanh thu từ việc phát triển lõi của Ethereum, thì như vậy mới tồn tại lâu dài
Còn bản thân ETH.vn sẽ đi theo con đường không xin tiền tài trợ và tập trung xây dựng sản phẩm trên Ethereum phù hợp với pháp luật Việt Nam, phục vụ các doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân. Chỉ có phương án đó thì tớ mới thực sự thấy được con đường lâu dài và bền bỉ, song song thì tạo ra được một case study cho bài toán ngân sách phát triển lâu dài của Ethereum.