Bài viết hôm qua tớ mô tả ngành tài sản mã hoá với nhiều màu hồng. Phần 2 này tớ viết để mọi người thấy là trong thực tế ngành này cũng có nhiều màu xám xịt.
Đã có một thời ngành này căn bản việc nhẹ lương cao. Vô ngồi viết vớ vẩn vài cái hợp đồng token là đã ra tiền. Hay tham gia các dự án mới gọi vốn, ngồi chém gió đấm nhau trên Crypto Twitter (CT) suốt ngày thay vì làm việc, mỗi năm thì có nhiều dip tham gia các sự kiện ở khắp nơi trên thế giới như đi du lịch ấy. Nhưng bây giờ thì nó đã khác. Ngành này đã hết thời gian hưng phấn. Tiền đầu tư mạo hiểm đã cạn, các công ty bắt đầu siết chặt và chuẩn hoá quy trình lại, không phung phí ngân sách mà không đạt ROI/KPI/OKR hay chỉ số nội bộ gì nữa. Bạn mà thấy vị trí junior trong ngành hiện tại này thì yêu cầu chả khác gì senior cách đây vài năm. Vì thế, bạn phải luôn nghiêm túc trong việc rèn luyện kỹ năng của bản thân và nâng cấp kiến thức chiều sâu (và phải nhanh chứ không tà tà được).
Đúng là ngành tài sản mã hoá thuần remote và lương có thể cao hơn các ngành khác (cái này cũng tuỳ nhưng mình nghĩ mặt bằng chung cao hơn) thì là những cái ao ước của các bạn làm việc văn phòng, nhưng đổi lại bạn sẽ bị gì:
- Khá nhiều stress vì số phận công việc của bạn phụ thuộc vào thị trường mà chu kỳ quá ngắn.
- Rủi ro pháp lý mà bạn không ngờ tới (nội địa và quốc tế), ngay cả với vai trò là builder. Đang có rất nhiều người phải đấu tranh để đảm bảo là khi tội phạm sử dụng mã nguồn mở của bạn thì bạn sẽ không bị liên đới.
- Rủi ro mất tiền vì nhiều lý do bảo mật. Môi trường onchain mặc định có nhiều kẻ xấu ẩn nấp, rình mò tấn công bạn khi bạn mất cảnh giác.
- Chai sạn về mặt tinh thần và đạo đức. Khi bạn tham gia đủ lâu bạn sẽ thấy có rất nhiều người suy nghĩ ngắn hạn trong ngành này, hành xử thối nát, thiếu đạo đức, tìm mọi cách để bào tiền người khác bất chấp. Lâu dài chắc làm mai mọt niềm tin vào tình người của bạn rất nhiều.
Ngành còn có một cái dở hơi là chạy theo phong trào rất nhiều. Mà phong trào thì có mấy tháng hoặc cực kỳ toxic. Nhiều người có thể hô hào ủng hộ bạn được mấy tháng rồi quay ngoắt lại chửi bạn. Nếu bạn không nhiều "thâm niên" hoạt động online mạng xã hội thì sẽ phải chịu rất nhiều áp lực về tinh thần.
Mình không nghĩ ngành tài sản mã hoá là một ngành đại trà, khác hẳn thông điệp "mass adoption" của nhiều người hô hào. Nếu bạn muốn mở doanh nghiệp kiếm tiền thì tớ nghĩ hiện tại AI đang cực kỳ nóng, nhiều cơ hội phát triển. Hoặc cho các bạn mới ra trường, tìm kiếm các vị trí junior trong các công ty bình thường dễ hơn rất nhiều và họ cũng có quy trình rèn luyện cho junior tốt hơn ngành tài sản mã hoá. Nếu bạn muốn làm trong ngành công nghệ hay fintech thì vẫn còn rất nhiều lựa chọn khác, cả công ty Việt Nam và công ty nước ngoài, không nhất thiết phải cắm đầu vào làm toàn thời gian trong ngành tài sản mã hoá.
Thêm nữa, bạn có thể sẽ sốc văn hoá khi từ ngành tài sản mã hoá chuyển qua một ngành khác. Hay tệ hơn là những kinh nghiệm trước đó của bạn không được coi trọng một chút nào hết, căn bản là bạn không thể dễ dàng chuyển ngang qua một vị trí tương đương trong ngành khác, rủi ro phải chấp nhận mức thù lao thấp hơn, hoặc bị loại từ vòng gửi xe.
Nếu bạn thực sự có niềm tin vào một nền tảng tài chính của internet, trung lập, tự do và bình đẳng; bất chấp viễn cảnh xám xịt nêu ra ở trên; bất chấp chi phí cơ hội khi bạn có thể vào AI thì bạn hẵng cân nhắc. Khi còn hoạt động Buildstation, tớ cũng mong là rèn luyện nhiều bạn vào ngành này lắm, nhưng tớ muốn các bạn phải hiểu rõ những cái mặt trái của ngành này trước khi đánh cược tuổi trẻ của các bạn vào.