Mình tính viết một bài khác nói về tại sao builder, các doanh nghiệp và cả các tổ chức chính trị nên chọn Ethereum, mà tối qua Ethereum Foundation tung ra văn bản khẳng định rõ vai trò của bản thân với Ethereum làm mình thích qua nên gộp cả 2 bài này với nhau vì ý bổ trợ.
Đầu tiên, tớ muốn lặp lại câu chuyện lời hứa của Ethereum và vai trò của Ethereum Foundation. Đảm bảo quyền tự chủ tính toán VÀ khả năng phối hợp tính toán quy mô lớn mà không xâm phạm quyền tự chủ thiêng liêng của mỗi người. Tại sao phải cả hai? Vì nếu bạn chỉ muốn quyền tự chủ tính toán thì bạn có thể chạy những phần mềm trên máy tính của bạn; nếu bạn chỉ muốn khả năng phối hợp tính toán quy mô lớn thì bạn có thể sử dụng hạ tầng cloud hoặc những nền tảng tập trung khác (ví dụ dễ hiểu là VISA, nền tảng thanh toán thẻ toàn cầu). Nhưng nếu bạn muốn cả hai, thì Ethereum chính là đáp án, là "World Computer", là một nền tảng máy tính toàn cầu giúp bạn tự chủ tính toán và phối hợp tính toán quy mô lớn giữa người với người, giữa thực thể này với thực thể nọ. Ethereum Foundation đóng vai trò là đơn vị gìn giữ Ethereum đầu tiên chứ không phải là chủ/vua/CEO của Ethereum. Mình dùng từ gìn giữ thay vì là quản trị vì Ethereum Foundation mong muốn lâu dài sẽ tự loại bỏ mình để mạng lưới Ethereum không bị phụ thuộc vào một thực thể hoặc một nhóm người quyền lực trong đó. Ethereum Foundation xúc tiến sự phối hợp giữa nhiều con người và tổ chức khi họ đóng góp vào Ethereum để mạng lưới trường tồn và bền vững. Ethereum Foundation sẽ đầu tư cả nguồn lực con người và tài chính vào những khía cạnh quan trọng mà hiện tại chưa có một ai khác trong mạng lưới có thể đảm nhận, đảm bảo vẹn toàn lời hứa của Ethereum.
Đến đây, tớ sẽ giải thích tại sao cái ý ở trên quan trọng như vậy. Một blockchain phải đảm bảo được mức độ an toàn, phi tập trung và mức độ trung lập của nó (và phi chính trị), như vậy mới có thể đảm bảo được quyền lợi của tất cả những người hoặc thực thể hoạt động trên nó. Bạn hãy suy nghĩ nếu một blockchain mà thiếu một trong những yếu tố ở trên, những ai hoạt động trên blockchain đó rất dễ bị xâm phạm quyền sở hữu tài sản và quyền truy cập tài sản của họ. Hãy thử tưởng tượng nếu blockchain mà thân Mỹ, tất cả validator ở Mỹ (hoặc ở những nước đồng minh), nếu có chiến sự giữa Mỹ và một nước khác rất căng thẳng (khi sức lực vũ trang ngang ngửa, hoặc cả 2 là cường quốc hạt nhân), thì lúc đó chính phủ Mỹ hoàn toàn có thể quốc hữu hoá số validator đó, hoặc ép những validator đó phải thực hiện biện pháp truy lùng những phần tử chống lại Mỹ để tịch thu số tài sản đó. Cũng chẳng đâu xa, Anthropic (công ty AI đằng sau Claude) vừa từ chối hợp đồng với Bộ Chiến Tranh Mỹ thì bị ăn một gậy "Supply Chain Risk", một định danh chỉ dành cho những doanh nghiệp nước ngoài giờ đây đã bị dán vào một doanh nghiệp Mỹ. Mỹ còn thường xuyên sử dụng OFAC để trừng phạt và cấm vận các nước mà họ cho là mối nguy, và Việt Nam chúng ta đã nằm trong danh sách OFAC hơn 18 năm (từ sau giải phóng đến năm 1993). Khi một nước bị cấm vận, nước đó sẽ bị cắt đi khả năng truy cập vào phần lớn thị trường tài chính quốc tế, gây ra những hệ luỵ về kinh tế nặng nề. Lúc đó, một mạng lưới blockchain trung lập, toàn cầu, phi tập trung và phi chính trị sẽ trở thành một công cụ quan trọng để đảm bảo quyền lợi của người dân trước mối hiểm hoạ đế quốc. Và đó chính là lời hứa của Ethereum.
Bất kỳ một ai hoặc tổ chức nào cũng có thể xây dựng sản phẩm và công cụ tận dụng khả năng tính toán và phối hợp của blockchain Ethereum mà không sợ bị xâm phạm quyền lợi. Bạn không phải sợ là khi bạn đầu tư mạnh vào sản phẩm của bạn trên nền tảng thì có một ai khác sẽ quay ngoắt đòi thêm quyền lợi với bạn nếu không thì họ sẽ cắt bạn ra rìa. Không có một ai đang là vua trong hệ sinh thái này (kể cả Ethereum Foundation) ép bạn phải xin phép trước khi sử dụng nền tảng. Như vậy thì:
- Nếu bạn là một builder nhỏ, một startup, bạn có thể bắt đầu xây dựng ước mơ của mình bất kỳ lúc nào, rào cản cực thấp.
- Nếu bạn là một doanh nghiệp, bạn không phải lo sợ vấn đề bị phụ thuộc và sau đó bị ép buộc điều khoản sử dụng một cách vô lý. Đặc biệt trong tài chính, khái niệm rủi ro đối tác thì cũng nhiều người làm trong ngành đều biết.
- Với một tổ chức chính trị, họ không phải lo sợ việc bị xâm phạm quyền lợi bởi những tổ chức khác khi sử dụng nền tảng này để kết nối phối hợp với cộng đồng quốc tế.
Nếu bạn phải lựa chọn "đầu tư" 10 năm tới của cuộc đời vào một mạng lưới blockchain, thì bạn sẽ chọn gì? Tớ thì tự tin tiếp tục cống hiến cho Ethereum.
Đọc văn bản Trách nhiệm của Ethereum Foundation